Ontdek de 9 GHS-gevarenpictogrammen
Negen ruiten, wereldwijd dezelfde betekenis. Ze staan op verpakkingen met een gevaarlijke inhoud en zijn vastgelegd in het GHS-systeem van de Verenigde Naties en in de Europese CLP-verordening. Hieronder wat elk teken betekent — en welke officiële waarschuwingszinnen erbij horen.
Eén ruit, één betekenis, overal
Een pictogram is geen plaatje dat een fabrikant zelf verzint. Welk teken op een verpakking komt, volgt uit hoe de stof is ingedeeld — en die indeling bepaalt ook welke waarschuwingszin, de H-zin, op het etiket komt. Daarom hoort bij elk pictogram een vaste lijst H-zinnen. Ken je de negen ruiten, dan weet je bij elke fles die je oppakt in welke hoek het gevaar zit, ook als je de taal op het etiket niet spreekt.
-
GHS01
Ontplofbaar
Explosive
Deze stof kan in één klap uit elkaar vliegen — door een schok, door wrijving, door een vonk of gewoon door warmte. Alles wat eromheen staat vliegt mee. Hetzelfde teken staat op stoffen die bij verwarming ontleden en dan alsnog kunnen exploderen.
Officiële naam: Ontploffende bom
7 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H200
- Instabiele ontplofbare stof.
- H201
- Ontplofbare stof; gevaar voor massa-explosie.
- H202
- Ontplofbare stof, ernstig gevaar voor scherfwerking.
- H203
- Ontplofbare stof; gevaar voor brand, luchtdrukwerking of scherfwerking.
- H204
- Gevaar voor brand of scherfwerking.
- H240
- Ontploffingsgevaar bij verwarming.
- H241
- Brand- of ontploffingsgevaar bij verwarming.
-
GHS02
Ontvlambaar
Flammable
Alles wat makkelijk vlam vat: gassen, spuitbussen, vloeistoffen en hun dampen, en vaste stoffen. Sommige hebben niet eens een vonk nodig — ze vatten vanzelf vlam zodra ze lucht raken, of ze maken brandbaar gas zodra ze nat worden.
Officiële naam: Vlam
18 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H206
- Gevaar voor brand, luchtdrukwerking of scherfwerking; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
- H207
- Gevaar voor brand of scherfwerking; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
- H208
- Gevaar voor brand; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
- H220
- Zeer licht ontvlambaar gas.
- H222
- Zeer licht ontvlambare aerosol.
- H223
- Ontvlambaar aerosol.
- H224
- Zeer licht ontvlambare vloeistof en damp.
- H225
- Licht ontvlambare vloeistof en damp.
- H226
- Ontvlambare vloeistof en damp.
- H228
- Ontvlambare vaste stof.
- H232
- Kan spontaan ontbranden bij blootstelling aan lucht.
- H241
- Brand- of ontploffingsgevaar bij verwarming.
- H242
- Brandgevaar bij verwarming.
- H250
- Vat spontaan vlam bij blootstelling aan lucht.
- H251
- Vatbaar voor zelfverhitting: kan vlam vatten.
- H252
- In grote hoeveelheden vatbaar voor zelfverhitting; kan vlam vatten.
- H260
- In contact met water komen ontvlambare gassen vrij die spontaan kunnen ontbranden.
- H261
- In contact met water komen ontvlambare gassen vrij.
-
GHS03
Oxiderend
Oxidizing
Deze stof brandt zelf niet, maar geeft zuurstof af. Daarmee maakt hij een brand die er al is veel heviger, en laat hij dingen branden die uit zichzelf niet zouden branden. Precies daarom is dit het pictogram dat mensen het vaakst verkeerd inschatten.
Officiële naam: Vlam boven een cirkel
3 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H270
- Kan brand veroorzaken of bevorderen; oxiderend.
- H271
- Kan brand of ontploffingen veroorzaken; sterk oxiderend.
- H272
- Kan brand bevorderen; oxiderend.
-
GHS04
Gas onder druk
Gas under pressure
De inhoud staat onder hoge druk, of is zo sterk gekoeld dat hij vloeibaar blijft. Wordt de houder warm, dan kan hij openbarsten. Sterk gekoeld gas geeft bevriezingsletsel zodra het je huid raakt.
Officiële naam: Gasfles
2 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H280
- Bevat gas onder druk; kan ontploffen bij verwarming.
- H281
- Bevat sterk gekoeld gas; kan cryogene brandwonden of letsel veroorzaken.
-
GHS05
Bijtend
Corrosive
Deze stof tast aan waar hij op terechtkomt: je huid, je ogen, en soms ook metaal. Bij de ogen kan de schade blijvend zijn, en dat gebeurt sneller dan je kunt spoelen.
Officiële naam: Corrosie
3 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H290
- Kan bijtend zijn voor metalen.
- H314
- Veroorzaakt ernstige brandwonden en oogletsel.
- H318
- Veroorzaakt ernstig oogletsel.
-
GHS06
Giftig
Toxic
Een kleine hoeveelheid is al genoeg om iemand ernstig ziek te maken, of erger. Het maakt niet uit hoe het binnenkomt: inslikken, via de huid, of inademen — alle drie de routes staan onder dit ene pictogram.
Officiële naam: Doodshoofd met gekruiste beenderen
6 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H300
- Dodelijk bij inslikken.
- H301
- Giftig bij inslikken.
- H310
- Dodelijk bij contact met de huid.
- H311
- Giftig bij contact met de huid.
- H330
- Dodelijk bij inademing.
- H331
- Giftig bij inademing.
-
GHS07
Gezondheidsgevaar
Health hazard
Het lichtste van de gezondheidspictogrammen, en juist daardoor het meest onderschat. Het gaat om irritatie van huid, ogen of luchtwegen, om allergische reacties, om slaperigheid of duizeligheid, en om stoffen die schadelijk zijn zonder dodelijk te zijn. Het staat ook op stoffen die de ozonlaag aantasten.
Officiële naam: Uitroepteken
9 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H302
- Schadelijk bij inslikken.
- H312
- Schadelijk bij contact met de huid.
- H315
- Veroorzaakt huidirritatie.
- H317
- Kan een allergische huidreactie veroorzaken.
- H319
- Veroorzaakt ernstige oogirritatie.
- H332
- Schadelijk bij inademing.
- H335
- Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.
- H336
- Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken.
- H420
- Schadelijk voor de volksgezondheid en het milieu door afbraak van ozon in de bovenste lagen van de atmosfeer
-
GHS08
Ernstig gezondheidsgevaar
Serious health hazard
Schade die je meestal pas veel later merkt: aan je organen, je longen, je DNA, je vruchtbaarheid of aan een ongeboren kind. Ook stoffen die kanker kunnen veroorzaken dragen dit teken, en stoffen die dodelijk zijn als je je erin verslikt en ze in je longen komen.
Officiële naam: Gezondheidsgevaar
12 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H304
- Kan dodelijk zijn als de stof bij inslikken in de luchtwegen terechtkomt.
- H334
- Kan bij inademing allergie- of astmasymptomen of ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.
- H340
- Kan genetische schade veroorzaken
- H341
- Verdacht van het veroorzaken van genetische schade
- H350
- Kan kanker veroorzaken
- H351
- Verdacht van het veroorzaken van kanker
- H360
- Kan de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
- H361
- Kan mogelijks de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
- H370
- Veroorzaakt schade aan organen
- H371
- Kan schade aan organen
- H372
- Veroorzaakt schade aan organen bij langdurige of herhaalde blootstelling
- H373
- Kan schade aan organen veroorzaken bij langdurige of herhaalde blootstelling
-
GHS09
Milieugevaar
Environmental hazard
Dit pictogram gaat niet over jou, maar over wat er gebeurt als de stof in het water, de bodem of het riool belandt. Schadelijk voor alles wat in het water leeft, vaak met gevolgen die lang aanhouden.
Officiële naam: Milieu
3 Toon de H-zinnen
Officiële H-zinnen bij dit pictogram
- H400
- Zeer giftig voor in het water levende organismen.
- H410
- Zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.
- H411
- Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.
De H-zinnen op deze pagina zijn letterlijk overgenomen uit de officiële CLP-teksten, gekoppeld aan de pictogrammen volgens de ECHA-gids "Guidance on Labelling and Packaging", versie 4.1 (mei 2020), paragraaf 7.3. Bij een aantal zinnen vult de leverancier op het etiket nog iets in — de blootstellingsroute of het aangetaste orgaan; die aanvulling staat hier niet.
Wat de pictogrammen níet vertellen
Een pictogram zegt in welke hoek het gevaar zit, niet hoe erg het is, en al helemaal niet wat je moet doen. Twee producten met dezelfde ruit kunnen ver uit elkaar liggen. Dat verschil zit in de H-zin ernaast, in het signaalwoord — "Gevaar" is zwaarder dan "Waarschuwing" — en in het veiligheidsinformatieblad, waar per product staat wat de gevaren zijn en hoe je jezelf beschermt.
Niet elke waarschuwing krijgt een pictogram
Sommige H-zinnen staan op een etiket zonder eigen ruit. H412 en H413 bijvoorbeeld, over langdurige schade aan het waterleven, of H362, over stoffen die via borstvoeding schadelijk kunnen zijn. Geen pictogram betekent dus niet: geen risico. Lees ook de zinnen zonder plaatje.
Twee namen wijken bewust af van de officiële CLP-benaming: GHS07 heet in dit spel "Gezondheidsgevaar" (officieel: Uitroepteken) en GHS08 "Ernstig gezondheidsgevaar" (officieel: Gezondheidsgevaar). De onderliggende indeling is ongewijzigd; deze namen zijn gekozen omdat ze voor kinderen en leken duidelijker zijn. De officiële naam staat bij elk pictogram vermeld.
Waar deze gegevens vandaan komen
De indeling en de waarschuwingszinnen op deze pagina zijn niet van ons. Verordening (EG) nr. 1272/2008 — de CLP-verordening — legt vast welk pictogram bij welke gevarenklasse hoort en hoe elke H-zin luidt. Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) publiceert de bijbehorende richtsnoeren voor etikettering en verpakking.
Een eigen editie voor jouw organisatie?
Jouw logo op elke kaart, situaties uit je eigen branche, je eigen doos. Vraag vrijblijvend een voorstel aan.