Ontdek de 9 GHS-gevarenpictogrammen

Negen ruiten, wereldwijd dezelfde betekenis. Ze staan op verpakkingen met een gevaarlijke inhoud en zijn vastgelegd in het GHS-systeem van de Verenigde Naties en in de Europese CLP-verordening. Hieronder wat elk teken betekent — en welke officiële waarschuwingszinnen erbij horen.

Eén ruit, één betekenis, overal

Een pictogram is geen plaatje dat een fabrikant zelf verzint. Welk teken op een verpakking komt, volgt uit hoe de stof is ingedeeld — en die indeling bepaalt ook welke waarschuwingszin, de H-zin, op het etiket komt. Daarom hoort bij elk pictogram een vaste lijst H-zinnen. Ken je de negen ruiten, dan weet je bij elke fles die je oppakt in welke hoek het gevaar zit, ook als je de taal op het etiket niet spreekt.

  • GHS01 — Ontplofbaar GHS01

    Ontplofbaar

    Explosive

    Deze stof kan in één klap uit elkaar vliegen — door een schok, door wrijving, door een vonk of gewoon door warmte. Alles wat eromheen staat vliegt mee. Hetzelfde teken staat op stoffen die bij verwarming ontleden en dan alsnog kunnen exploderen.

    Officiële naam: Ontploffende bom

    7 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H200
    Instabiele ontplofbare stof.
    H201
    Ontplofbare stof; gevaar voor massa-explosie.
    H202
    Ontplofbare stof, ernstig gevaar voor scherfwerking.
    H203
    Ontplofbare stof; gevaar voor brand, luchtdrukwerking of scherfwerking.
    H204
    Gevaar voor brand of scherfwerking.
    H240
    Ontploffingsgevaar bij verwarming.
    H241
    Brand- of ontploffingsgevaar bij verwarming.
  • GHS02 — Ontvlambaar GHS02

    Ontvlambaar

    Flammable

    Alles wat makkelijk vlam vat: gassen, spuitbussen, vloeistoffen en hun dampen, en vaste stoffen. Sommige hebben niet eens een vonk nodig — ze vatten vanzelf vlam zodra ze lucht raken, of ze maken brandbaar gas zodra ze nat worden.

    Officiële naam: Vlam

    18 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H206
    Gevaar voor brand, luchtdrukwerking of scherfwerking; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
    H207
    Gevaar voor brand of scherfwerking; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
    H208
    Gevaar voor brand; toegenomen ontploffingsgevaar als de ongevoeligheidsagens wordt verminderd.
    H220
    Zeer licht ontvlambaar gas.
    H222
    Zeer licht ontvlambare aerosol.
    H223
    Ontvlambaar aerosol.
    H224
    Zeer licht ontvlambare vloeistof en damp.
    H225
    Licht ontvlambare vloeistof en damp.
    H226
    Ontvlambare vloeistof en damp.
    H228
    Ontvlambare vaste stof.
    H232
    Kan spontaan ontbranden bij blootstelling aan lucht.
    H241
    Brand- of ontploffingsgevaar bij verwarming.
    H242
    Brandgevaar bij verwarming.
    H250
    Vat spontaan vlam bij blootstelling aan lucht.
    H251
    Vatbaar voor zelfverhitting: kan vlam vatten.
    H252
    In grote hoeveelheden vatbaar voor zelfverhitting; kan vlam vatten.
    H260
    In contact met water komen ontvlambare gassen vrij die spontaan kunnen ontbranden.
    H261
    In contact met water komen ontvlambare gassen vrij.
  • GHS03 — Oxiderend GHS03

    Oxiderend

    Oxidizing

    Deze stof brandt zelf niet, maar geeft zuurstof af. Daarmee maakt hij een brand die er al is veel heviger, en laat hij dingen branden die uit zichzelf niet zouden branden. Precies daarom is dit het pictogram dat mensen het vaakst verkeerd inschatten.

    Officiële naam: Vlam boven een cirkel

    3 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H270
    Kan brand veroorzaken of bevorderen; oxiderend.
    H271
    Kan brand of ontploffingen veroorzaken; sterk oxiderend.
    H272
    Kan brand bevorderen; oxiderend.
  • GHS04 — Gas onder druk GHS04

    Gas onder druk

    Gas under pressure

    De inhoud staat onder hoge druk, of is zo sterk gekoeld dat hij vloeibaar blijft. Wordt de houder warm, dan kan hij openbarsten. Sterk gekoeld gas geeft bevriezingsletsel zodra het je huid raakt.

    Officiële naam: Gasfles

    2 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H280
    Bevat gas onder druk; kan ontploffen bij verwarming.
    H281
    Bevat sterk gekoeld gas; kan cryogene brandwonden of letsel veroorzaken.
  • GHS05 — Bijtend GHS05

    Bijtend

    Corrosive

    Deze stof tast aan waar hij op terechtkomt: je huid, je ogen, en soms ook metaal. Bij de ogen kan de schade blijvend zijn, en dat gebeurt sneller dan je kunt spoelen.

    Officiële naam: Corrosie

    3 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H290
    Kan bijtend zijn voor metalen.
    H314
    Veroorzaakt ernstige brandwonden en oogletsel.
    H318
    Veroorzaakt ernstig oogletsel.
  • GHS06 — Giftig GHS06

    Giftig

    Toxic

    Een kleine hoeveelheid is al genoeg om iemand ernstig ziek te maken, of erger. Het maakt niet uit hoe het binnenkomt: inslikken, via de huid, of inademen — alle drie de routes staan onder dit ene pictogram.

    Officiële naam: Doodshoofd met gekruiste beenderen

    6 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H300
    Dodelijk bij inslikken.
    H301
    Giftig bij inslikken.
    H310
    Dodelijk bij contact met de huid.
    H311
    Giftig bij contact met de huid.
    H330
    Dodelijk bij inademing.
    H331
    Giftig bij inademing.
  • GHS07 — Gezondheidsgevaar GHS07

    Gezondheidsgevaar

    Health hazard

    Het lichtste van de gezondheidspictogrammen, en juist daardoor het meest onderschat. Het gaat om irritatie van huid, ogen of luchtwegen, om allergische reacties, om slaperigheid of duizeligheid, en om stoffen die schadelijk zijn zonder dodelijk te zijn. Het staat ook op stoffen die de ozonlaag aantasten.

    Officiële naam: Uitroepteken

    9 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H302
    Schadelijk bij inslikken.
    H312
    Schadelijk bij contact met de huid.
    H315
    Veroorzaakt huidirritatie.
    H317
    Kan een allergische huidreactie veroorzaken.
    H319
    Veroorzaakt ernstige oogirritatie.
    H332
    Schadelijk bij inademing.
    H335
    Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.
    H336
    Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken.
    H420
    Schadelijk voor de volksgezondheid en het milieu door afbraak van ozon in de bovenste lagen van de atmosfeer
  • GHS08 — Ernstig gezondheidsgevaar GHS08

    Ernstig gezondheidsgevaar

    Serious health hazard

    Schade die je meestal pas veel later merkt: aan je organen, je longen, je DNA, je vruchtbaarheid of aan een ongeboren kind. Ook stoffen die kanker kunnen veroorzaken dragen dit teken, en stoffen die dodelijk zijn als je je erin verslikt en ze in je longen komen.

    Officiële naam: Gezondheidsgevaar

    12 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H304
    Kan dodelijk zijn als de stof bij inslikken in de luchtwegen terechtkomt.
    H334
    Kan bij inademing allergie- of astmasymptomen of ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.
    H340
    Kan genetische schade veroorzaken
    H341
    Verdacht van het veroorzaken van genetische schade
    H350
    Kan kanker veroorzaken
    H351
    Verdacht van het veroorzaken van kanker
    H360
    Kan de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
    H361
    Kan mogelijks de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
    H370
    Veroorzaakt schade aan organen
    H371
    Kan schade aan organen
    H372
    Veroorzaakt schade aan organen bij langdurige of herhaalde blootstelling
    H373
    Kan schade aan organen veroorzaken bij langdurige of herhaalde blootstelling
  • GHS09 — Milieugevaar GHS09

    Milieugevaar

    Environmental hazard

    Dit pictogram gaat niet over jou, maar over wat er gebeurt als de stof in het water, de bodem of het riool belandt. Schadelijk voor alles wat in het water leeft, vaak met gevolgen die lang aanhouden.

    Officiële naam: Milieu

    3 Toon de H-zinnen

    Officiële H-zinnen bij dit pictogram

    H400
    Zeer giftig voor in het water levende organismen.
    H410
    Zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.
    H411
    Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.

De H-zinnen op deze pagina zijn letterlijk overgenomen uit de officiële CLP-teksten, gekoppeld aan de pictogrammen volgens de ECHA-gids "Guidance on Labelling and Packaging", versie 4.1 (mei 2020), paragraaf 7.3. Bij een aantal zinnen vult de leverancier op het etiket nog iets in — de blootstellingsroute of het aangetaste orgaan; die aanvulling staat hier niet.

Wat de pictogrammen níet vertellen

Een pictogram zegt in welke hoek het gevaar zit, niet hoe erg het is, en al helemaal niet wat je moet doen. Twee producten met dezelfde ruit kunnen ver uit elkaar liggen. Dat verschil zit in de H-zin ernaast, in het signaalwoord — "Gevaar" is zwaarder dan "Waarschuwing" — en in het veiligheidsinformatieblad, waar per product staat wat de gevaren zijn en hoe je jezelf beschermt.

Niet elke waarschuwing krijgt een pictogram
Sommige H-zinnen staan op een etiket zonder eigen ruit. H412 en H413 bijvoorbeeld, over langdurige schade aan het waterleven, of H362, over stoffen die via borstvoeding schadelijk kunnen zijn. Geen pictogram betekent dus niet: geen risico. Lees ook de zinnen zonder plaatje.

Twee namen wijken bewust af van de officiële CLP-benaming: GHS07 heet in dit spel "Gezondheidsgevaar" (officieel: Uitroepteken) en GHS08 "Ernstig gezondheidsgevaar" (officieel: Gezondheidsgevaar). De onderliggende indeling is ongewijzigd; deze namen zijn gekozen omdat ze voor kinderen en leken duidelijker zijn. De officiële naam staat bij elk pictogram vermeld.

Waar deze gegevens vandaan komen

De indeling en de waarschuwingszinnen op deze pagina zijn niet van ons. Verordening (EG) nr. 1272/2008 — de CLP-verordening — legt vast welk pictogram bij welke gevarenklasse hoort en hoe elke H-zin luidt. Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) publiceert de bijbehorende richtsnoeren voor etikettering en verpakking.

Het spel

Een eigen editie voor jouw organisatie?

Jouw logo op elke kaart, situaties uit je eigen branche, je eigen doos. Vraag vrijblijvend een voorstel aan.

Bekijk de opties